خانه > تاریخ ادبیات > طاق بستان شوره زد؛ رطوبت به مغز استخوان آثار تاریخی رسید

طاق بستان شوره زد؛ رطوبت به مغز استخوان آثار تاریخی رسید


کف سنگفرش محوطه باستانی طاق بستان که در سال ۱۳۱۰ و در دوره پهلوی اول برای مرمت، یک و نیم متر بالاآمد، حالابا چالش نفوذ رطوبت مواجه شده که ناشی از ته نشین شدن آب و بارش باران به سینه کش کوه بعد از ۸۰ سال است.

به گزارش انتخاب، دامنه کوه بستان در کنار چشمه یی جوشان در شمال غربی حاشیه شهر کرمانشاه، آثاری از دوره ساسانی شامل سنگ نگاره اردشیر دوم و دو ایوان سنگی کوچک و بزرگ با تصاویر نقش بسته از شکار گوزن و گراز که نخستین انیمیشن صخره یی جهان لقب گرفته بر سینه سترگش به یادگار دارد.
محوطه به حالت دوران ساسانی برمی گردد
یک کارشناس آثار باستانی می گوید: کف طاق بستان در دوره پهلوی یک و نیم متر بالاآورده شد و شیب محوطه به نحوی است که موجب نفوذ رطوبت به بدنه سنگ ها می شود با این حال فعالیت های حفاظتی بشدت در حال انجام است تا ضمن رفع این معضل، محوطه به حالت اولیه در دوران ساسانی برگردد.

کیهان مومیوند که گردشگران محوطه باستانی طاق بستان را با اطلاعات دقیق همراهی می کند، معتقد است: عکس های گرفته شده در سال های قبل از ۱۳۱۰ جلوی طاق بستان را به نحوی نشان می دهد که یک متر و ۳۰ سانت پایین تر از سطح فعلی است و امروز به دلیل شیب و تغییر سطح مشکلاتی در این محوطه دیده می شود.

این کارشناس میراث فرهنگی به سنگ های آهکی منطقه زاگرس و منطقه طاق بستان اشاره کرد و افزود: رطوبت در توده های آهکی نفوذ بیشتری می کند و به همین دلیل ضرورت بیشتری برای حفاظت از این منطقه به نظر می رسد.

با این حال اثر شکوهنمد طاق بستان اگرچه از ارزش های تاریخی و هنری بی نظیری در جهان برخوردار است در لیست حمایت شده آثار جهانی ثبت شده در سازمان بین المللی یونسکو جایی ندارد که مهم ترین علت آن وجود ساختمان های مسکونی در کنار این اثر و نبود شاخص های حفاظتی مطلوب عنوان شده است.

این کارشناس معتقد است: هر ساله یکی از آثار تاریخی ما در فهرست آثار جهانی ثبت می شود و سال گذشته آثار تاریخی و سازه های آبی شوشتر، امسال بقعه شیخ صفی الدین اردبیلی و سال ۸۵ نیز بیستون در کرمانشاه به ثبت رسیده که انتظار می رود با رفع این مشکلات طاق بستان نیز سر از لیست آثار جهانی دربیاورد. به نظر می رسد رعایت نشدن قوانین آثار تاریخی مانند فاصله ۲۰۰ متر به اثر و رویت اثر تاریخی در فاصله یی معین، یکی از مشکلات طاق بستان برای ثبت جهانی است که البته تلاشی برای رهایی آن از مشکلات اندیشیده نشده است.

تشریح طاق ها و ایوان های بستان
وی در تشریح هویت طاق بستان به سمت راست ایوان کوچک اشاره می کند که تصویری از سنگ نگاره یی است که صحنه تاج ستانی اردشیر دوم (۳۸۳-۳۷۹م) نهمین شاه ساسانی را نشان می دهد و می گوید: در این مجلس، شاه ساسانی به حالت ایستاده با صورتی سه رخ و بدنی تمام رخ در مرکز نقش شده، دست چپ را روی قبضه شمشیر گذاشته و با دست راست در حال گرفتن حلقه روبان داری از اهورامزدا است.

در سمت راست شاه، پیکر اهورامزدا به حالت ایستاده با صورتی سه رخ و بدنی تمام رخ نقش شده، دست چپ را به کمر زده و با دست راست حلقه روبان دار را به شاه اهدا می کند. در سمت چپ نقش اردشیر دوم، پیرک ایزدمهر که روی گل نیلوفر بزرگی ایستاده، با صورت و بدنی سه رخ نقش شده است.

در زیر پای اهورامزدا و اردشیر دوم، پیکر دشمن شکست خورده یی نقش شده که بخش زیادی از آن از بین رفته است. جزییات صورت او نیز آسیب دیده است. در سمت چپ شاه، پیکره آناهیتا با صورت و بدنی تمام رخ، ایستاده بر سکویی نقش شده است. در دست چپ سبوی آب و در دست راست حلقه روبان داری که به طرف شاه دراز کرده است، دیده می شود.

صحنه شکار گوزن
این صحنه در قابی به طول ۸۰/۵ متر و عرض ۹۰/۳ متر حجاری شده است. در این صحنه، سه ردیف فیل بان گوزن ها را از طریق دروازه یی که در سمت راست حصار تعبیه شده است، به داخل شکارگاه رم می دهند. این گوزن ها، دنبال چند گوزن دست آموز که روبانی در گردن دارند، در حال فرار هستند.

صحنه شکار گراز
این صحنه در قابی به طول ۷۰/۵ متر و عرض ۱۳/۴ متر حجاری شده است. در سمت چپ این قاب، دوازده فیل که روی هر یک دو نفر سوار شده اند، در پنج ردیف عمودی نقش شده است. این فیل بانان در حال رم دادن گرازها از مخفیگاه باتلاقی خود به درون نیزارها هستند. در قسمت بالای صحنه شکار، قایقی پارویی دیده می شود و در داخل آن پنج نفر در حال کف زدن هستند. همچنین دو پاروزن در داخل این قایق دیده می شوند.

تاریخ گذاری
درباره زمان ساخت این ایوان در میان محققین سه دیدگاه وجود دارد: اردمان (ERDMANN) ساخت این ایوان را در زمان «پیروز اول» (۴۵۹-۴۴۸ م) می داند. هرتسفلد ساخت آن را به زمان خسرو دوم ۶۲۸-۵۹۰ م) نسبت می دهد و فن گال (VON. GALL) معتقد است این ایوان و نقش های دیوار انتهای آن، در زمان پیروز اول ساخته شده، ولی صحنه های شکار شاهی در دیوارهای جانبی ایوان متعلق به زمان خسرو دوم است. امروزه در محافل ایران شناسی نظر هرتسلفد طرفداران بیشتری دارد.

سنگ نگاره دوره قاجار

در بخش فوقانی دیوار سمت چپ ایوان بزرگ، سنگ نگاره یی از دوره قاجار با کتیبه یی به خط نستعلیق حجاری شده است که گفته می شود موجبات عصبانیت پادشاه قجری را فراهم آورده است و در این سنگ نگاره محمدعلی میرزا دولتشاه روی تختی نشسته، صورتی فربه، ریشی بلند و سبیلی تابدار دارد. تاج او از نوع تاج کنگره دار و شبیه تاج پدرش فتحعلی شاه است.

پیراهن چین دار قرمز رنگی به تن دارد. کمربندی به کمر بسته، پایین آن حمایلی دیده می شود. به حمایل او شمشیر و خنجری آویزان است.

در سمت چپ سنگ نگاره، کتیبه یی به خط نستعلیق نوشته شده است. این کتیبه به صورت وقفنامه و مضمون آن حاکی از اختصاص درآمد سه دانگ از مزارع «کبودخانی» برای انجام مراسم عزاداری امام حسین در ماه عاشورا و سایر عزاها است.

به گزارش انتخاب به نقل از اعتماد، طبق کتیبه، این سنگ نگاره در سال ۱۲۳۷ ه. ق به دستور آقا غنی – خواجه باشی محمدعلی میرزا – و توسط میرزا جعفر سنگ تراش حجاری شده است.

دسته‌ها:تاریخ ادبیات برچسب‌ها: , ,
  1. ..........
    اوت 5, 2011 در 3:10 ب.ظ.

    اینجا ایران است..حکومت آخوندی..نان آور این خانه بیگانه است..

  1. No trackbacks yet.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: